Dyslexia chirwere chekudzivirira chinokonzera (LD) icho chinonzi neurologically based. Iro mutauro-uye inodzidza kuverenga, kupora, kutora, uye kuziva mazwi anonetsa. Somugumisiro, kuverenga kuverenga, mazwi, uye ruzivo rwehuwandu zvakaderedzwa zvichienzaniswa nevamwe vana muzera rimwechete vasina dyslexia. Yeuka, dyslexia haisi chiratidzo chekuchenjera.
Vanhu vakawanda vane dyslexia vane tsika dzakanaka kana kupfuura inowanikwa huchenjeri.
ADHD uye dyslexia inozivikanwa kuti inowanzobatana pamwe chete. Dr. Russell Barkley anotsanangura mubhuku rake "Taking Charge ADHD: The Complete Authoritative Guide yeVabereki," kuti vana vane ADHD vanowanzova nechirema chokudzidza kupfuura vana vasina ADHD. LD inowanzozivikanwa ndeye dyslexia.
Matambudziko Mukutaura Kusiyana Kusiyana neAdHD uye Dyslexia
Zvinogona kunzwa zvakaoma kuziva kuti zvipi zvinetso zvakabatana neAIDS kana kuti dyslexia. Kunyange zvazvo ADHD inosanganisira kutarira uye dyslexia inobata kuverenga, mamiriro ezvinhu anogona kutarisa akafanana. Heano mienzaniso mitatu.
Kuvhiringidza: Vose vana vane ADHD uye dyslexia vanogona kuonekwa vakavhiringidzika; zvisinei, chikonzero chinokonzera kukanganisa chakasiyana. Mwana ane ADHD angaita seanovhiringidzika nokuti zvakaoma kuti vateerere, apo mwana ane dyslexia angaita seanovhiringidzika nokuti kuverenga kunoda kushanda nesimba uye simba ravo rakaderera.
Kunzwisisa: Vaverengi vane ruzivo vanokwanisa kuverenga nekururama, hama dzinokurumidza uye, kana vachiverenga zvinonzwika, kuwedzera kutaura kumashoko. Kuti vanzwisise zvavakaverenga, mwana anokwanisa kukwanisa kuverenga zvakanaka. Mwana ane ADHD angasave ari muverengi anonyoresa nokuti vanorasikirwa nenzvimbo yavo kana kuti vanopedzisira kuguma nokuti huro hwehupfungwa hwavo hwakanamatira kune chikamu chinotevera.
Mumwe munhu ane dyslexia angave asina kuverenga akajeka nokuti anoshandisa nguva yakareba achibudisa izwi rimwe nerimwe kana kuti kuverenga mazwi zvisina kunaka. Pasinei nokuti chii chinokonzera, zvose zvinoita kuti muverengi anzwisise zvavanoverenga. Zvinorevawo kuverenga haisi basa rinonakidza kwavari.
Kunyora: Kunyora nekunyora kunogonawo kunetsa. Mumwe munhu ane ADHD angangodaro ane zvinetso nesangano uye kuverenga zvinyorwa, apo mwana ane dyslexia ane matambudziko nepelpelling, grammar, kuronga pfungwa, kuongorora kuongorora, nekunyorwa kwezvinyorwa. Nzira yakanaka yekusiyanisa maitiro maviri ndeyekuyeuka kuti matambudziko eDyslexia anowanzoitika panguva yekuverenga nokunyora mabasa, asi zviratidzo zveHADH zvinowanikwa munzvimbo dzakawanda uye zvinowanzoita maitiro.
Mamiriro ezvinhu anogara
Munguva yakapfuura, ADHD uye dyslexia vaionekwa sekuzvimirira kune mumwe nemumwe. Zvisinei, sezvo Dr. Thomas E. Brown anotsanangura mubhuku rake 'A New Understanding of ADHD muvana nevakuru,' kutsvaga kwekutsvakurudza kwakaratidza kuti hutachiona hwehutachiona hunoenderana neAdHD hunobatanidzawo ne dyslexia.
ADHD uye dyslexia mamiriro akasiyana; Zvisinei, kana munhu ane zvose, zvinoreva kuti vane maitiro akawandisa ekushanda kwemabasa (matambudziko anotarisa, achishanda basa rokuyeuka, nezvimwewo), uyewo kukanganiswa kweunyanzvi hunodiwa pakuverenga, somuenzaniso, kushandura zviratidzo nokukurumidza.
Vamwe vanhu vanoti vane math dyslexia. Iyi haisi nguva yepamutemo; zvisinei, sezvo vanhu vakawanda vasina kunzwa nezve dyscalculia (a math disorder), vachiti 'Ndine math dyslexia' ndiyo nzira iri nyore yekutsanangura mamiriro avo ezvinhu.
Kuongororwa kweDHD uye Dyslexia
Izvo zviitiko zviviri zvinoonekwa kuti zvakasiyana uye zvinowanzoitwa nevadzidzisi vakasiyana. ADHD inoonekwa sehosha yepfungwa uye inowanikwa nechiremba chepfungwa, nyanzvi yepfungwa, neurologist, uye vamwe vanachiremba vemhuri.
Dyslexia inyaya yekudzidzira panzvimbo yehutano mune zvechiremba saka kazhinji haisi kuongororwa nevashandi vezvokurapa. Zvisinei, pane dzimwe nguva muongorori wezvokurapa vana vanogona kuongorora dyslexia kana vakave vakadzidziswa mukugadzirisa uye kudzidza.
Kazhinji chiremba wezvechiremba, chiremba wepfungwa, chiremba wepfungwa, uye nyanzvi yezveuropiyano vose vanoongorora dyslexia.
Sezvo dyslexia isiri mamiriro ekurapa, kuongororwa kwe dyslexia hakuwanzo kuvharwa nehutano inshuwarisi. Kuoma kwekuita dyslexia kunokonzera kubva munyoro kusvikira kune yakaoma, iyo ndeyechokwadi kune vanhu vane ADHD. Izvi zvinoreva kuti hapana vanhu vaviri vachave nezviratidzo zvinenge zvakafanana.
Dyslexia Treatment
Pane dzakasiyana-siyana dzakasiyana-siyana dyslexia kuverenga zvirongwa. Zvinowanzotungamirirwa kana kuti dzinosanganisira zvinhu zveOrton-Gillingham nzira. Samuel Orton naAna Gillingham vakanga vachiverenga uye mutauro masimba mapiyona. Muma1930s Gillingham yakabudisa zvinyorwa zvinyorwa zvinyorwa zvekubatsira nekuverenga, kunyora, uye kupora. Yakava ndiyo yakanyanya kunyatsotsvakurudzwa nzira ino.
Hasi mapurogiramu ose ekuverenga anobatsira vadzidzi vane dyslexic. Tsvaga izvo zvinosanganisira phonemic kuziva, kufungisisa uye zvakanyatsorongeka mitemo yemapelenzi.
Chikoro chemwana wako chingave nevadzidzisi vakadzidziswa zvakakwana vanogona kupa rubatsiro rwavanoda. Zvisinei, kwete zvikoro zvose zvinoita, pane izvozvi unogona kuwana mudzidzisi chaiye kushanda nemwana wako mushure mechikoro.
Nzvimbo dzekuchikoro dzeDHD uye dyslexia dzinobatsira zvikuru kuti mwana wako ave nekukwanisa kubudirira mune zvidzidzo zvake zvedzidzo.
Dyslexia uye Developmental Dyslexia
Dyslexia uye kukura Dyslexia ndiyo mamiriro akafanana. Kazhinji, apo mumwe munhu anotaura dyslexia ari kutaura nezvekuvandudza dyslexia, mamiriro ezvinhu akagara nhaka. Imwe mhando ye dyslexia inowanikwa dyslexia, zvinoreva kuti munhu akave akaoma dyslexic nekuda kwechirwere chepfungwa sezvakaitika mushure mekukuvadzwa kwehupombwe kana kushaya chirwere.
Izvi zvinogona kuitika kune ADHD zvakare. Vanhu vazhinji vanogara nhaka yeHADH kubva kune nhengo yemhuri, asi chikamu chiduku chevanhu vanogona kuwana zviratidzo zveHDH, zvichida pakarepo kana panguva yekuvandudzwa, nekuda kwezvikonzero zvakasiyana siyana zvinogona kukuvadza uropi.
Kuvimba uye kuzvidzora
Rimwe rematambudziko makuru evana vane ADHD uye dyslexia iri kukwanisa kunzwa zvakanaka pamusoro pavo. Kakawanda, kuvimba kwavo nekuzviremekedza zvakaderera sezvavanorwisana nemabasa ayo shamwari dzavo nevana vehama vanowana nyore. Hezvino zvinhu zvitatu zvaungaita kuti ubatsire:
1) Ziva: Kana vana vachiziva kuti vane mamiriro ane zita, saAdHD uye dyslexia, rinovabatsira. Vanonzwisisa kuti sei ivo vachiri nzira iyo, uye inovadzivisa kutsvaga tsanangudzo ivo pachavo, iyo inowanzotaura mazwi ekuti 'Ini ndiri benzi' uye 'Ini ndiri mbeveve.'
2) Kushingairira, kwete Zvibereko: Ipa mwana wako mhinduro dzakanaka pamusana pekuedza kwavanoisa mune chimwe chinhu panzvimbo pemigumisiro kana mashizha. Mwana ane dyslexia uye ADHD inofanira kushanda nesimba kupfuura vamwe vadzidzi, asi kuedza uku hakusi kuratidzirwa mumakero avo. Kuziva kuti kushanda kwavo kunozivikanwa nemwi kunoita kuti pave nekusiyana kukuru kune kuzviremekedza kwemwana.
3) Basa kunze kwechikoro: Kana mwana wako akaratidza kufarira mune chimwe chinhu chiri kunze kwechikoro, chikurudzire. Kuva wakanaka pane chimwe chinhu, kana chiri chikwata chehondo , mutambo, zvigadzirwa kana zvemhizha, inovaka chivimbo. Iine chikonzero chakanaka chinokanganisa kune dzimwe nzvimbo dzehupenyu, kusanganisira mabasa ane chokuita nechikoro.
Hazvizombotombopera
Paunenge uchidzidza nezve dyslexia, shoko rinowanzoti 'kupindira kwepakutanga ndicho chinhu chinokosha.' Kuonekwa kwokutanga kwemamiriro ose ezvinhu kunobatsira zvechokwadi. Zvisinei, kana ukaona mwana wako ane dyslexia pavanenge vakwegura, musafunga kuti mune mhosva. Hazvina kunonoka kuongororwa uye kutsvaga kurapa kwakakodzera.
Kana mwana wako ane ADHD uye dyslexia, zviratidzo zveDHD zvinogona kuvhiringidza dyslexia zviratidzo. Uyewo, mwana akachenjera anowana nzira dzokubhadhara uye kuvhara matambudziko avo, izvo zvinoita kuti zvioneke zvakaoma kwauri.
Kana uri kuverenga izvi semunhu mukuru uye uchifunga kuti unogona kunge une dyslexia, unogona kuwana dyslexia kuongorora. Kunyange kana iwe usisiri kuchikoro kana yunivhesiti , kunzwisisa midzi yematambudziko ako kunobatsira kuvimba kwako nekuzviremekedza.
Ramangwana
Hapana ADHD kana dyslexia inogona kurapwa. Zvisinei, ivo vose vanogona kurapwa uye kugadzirirwa kuitira kuti mwana wenyu ararame hupenyu hubudirire. Vana vanowanzowana tariro yakawanda uye kuvimbiswa apo vanonzwa nezvevanhu vakakurumbira vanotarisana nematambudziko akafanana sezvavanoita. Somuenzaniso, Steven Spielberg ane dyslexia, Justin Timberlake ane ADHD, uye Richard Branson ane zvose ADHD uye dyslexia.
> Sources:
Russell A. Barkley, PhD. Kutora Dhidhiro. Mhedziso Yese Yakakwana yeVabereki. Guilford Press 2013.
Brown, ET A Kunzwisisa Mutsva kweAdHD muvana nevakuru: Basa reMutambo. Routledge; 2013.