Chidzidzo chekupeta-mapofu ndechimwe umo vasati vatendi kana vanoedza vanoziva avo vari kugamuchira kurapwa. Iyi nzira inoshandiswa kudzivirira kusarura mumigumisiro yekutsvakurudza. Zvidzidzo zviviri zvakapofumadza zvinonyanya kubatsira mukudzivirira kukanganisa nekuda kwezvido zvinoshandiswa kana kuti placebo effect .
Somuenzaniso, ngatitii vatsvakurudzi vari kutsvaga migumisiro yemishonga mitsva.
Muchidzidzo chekubata-mapofu, vatsvakurudzi vanotaurirana nevatori vechikamu havazozivi kuti ndiani ari kugamuchira mishonga chaiye uye uyo aive aine placebo.
Kunyatsoongorora Zvidzidzo Zviviri Zvisina Mapofu
Ngatinyatsoongororei zvatinoreva kuburikidza nekudzidza kwepamusoro-mapofu uye kuti rudzi urwu rwenzira runoshanda sei. Sezvambotaurwa kare, kaviri-bofu inoratidza kuti vatori vechikamu uye vanoedza havazive kuti ndiani ari kugamuchira kurapwa kwechokwadi. Ndezvipi chaizvo zvatinoreva kuburikidza ne 'kurapa?' Mukufungidzira kwepfungwa, kurapwa kwakaenzana nehuwandu hwezvimiririra zvakasimirirwa izvo vanoedza vadzidzira.
Izvi zvinogona kuenzaniswa nedzimwechete-mapofu ekudzidza umo vanoedza vanoziva kuti vatori vechikamu vari kupihwa kurapwa apo vatori vechikamu vanoramba vasingazivi.
Mukuongorora kwakadaro, vatsvakurudzi vangashandisa izvo zvinonzi se placebo. A placebo is substance inert, yakadai seshuga yepiritsi, iyo haina simba kune munhu anoitora.
Iyo piritsi yepa placebo inopiwa kune vatori vechikamu avo vanongoparidzirwa kuboka rinodzora. Bhuku rinodzora ndiro chigadziro chevatori vechikamu vasingatauri kune zvikamu zvese zvezvimiririra zvakasiyana . Iri boka rinoshanda sechinhu chekutanga chekutsanangura kana kusvibiswa kune zvakasiyana-siyana kune zvakakosha.
Vaya vanoenda kune boka rekuedza vanopiwa kurapwa mubvunzo. Dhiyabhorosi inounganidza kubva kumapoka acho maviri zvino inofananidzwa nekuona kana kurapwa kwacho kwakagadzirisa pane zvakasiyana-siyana .
Vose vatori vechikamu mubhuku racho vanotora mapiritsi, asi vamwe vavo ndivo vachagamuchira mishonga chaiye iri kuongorora. Mamwe ose ehurukuro acho achagamuchira nzvimbo inenge isina basa. Nekudzidzira kaviri-mapofu, vatori vechikamu uye vanoedza havazive avo vari kugamuchira mishonga chaiyo uye vari kugamuchira piritsi ye shuga.
Saka nei vaongorori vachisarudza nzira yakadaro? Pane zvikonzero zviviri zvinokosha.
- Kutanga, sezvo vatori vechikamu vasingazive kuti ndeboka ripi, ivo vanotenda pamusoro pemishonga havakwanise kuita kuti zviitike.
- Chechipiri, sezvo vatsvakurudzi vasingazivi kuti nyaya dzipi dziri kugamuchira kurapwa kwechokwadi, havakwanisi kubudisa tsanangudzo dzisina kujeka dzinogona kuchinja mhinduro yehutsva.
Iyo nzira yepamusoro-bofu inobatsira kuderedza zvingabvira zvinokonzerwa nekuedza kunyanzvi. Kuvengana kwakadaro kunowanzobatanidza vatsvakurudzi vasingazive vachikurudzira migumisiro panguva yekutonga kana dhigirii yekuunganidza dambudziko rekuedza. Vatsvakurudzi dzimwe nguva vanove nemanzwiro ekuzviisa pasi uye mafungiro avo angave ane simba pamusoro pekuti nyaya dzinopindura sei kana kuti data inounganidzwa sei.
Muenzaniso weChidzidzo Cheviri Chifufu
Fungidzira kuti vanotsvakurudza vanoda kuziva kuti kana vachidya simba mabhii musati mamiriro ezvinhu anotambudza anowanzoita kuti kuve nekuvandudzwa kwekushanda. Vatsvakurudzi vanogona kutanga nekuumba dziva revatori vechikamu iro rakaenzana zvakaenzana pamusoro pekugadzira mitambo. Vamwe vatori vechikamu vanoendeswa kune rimwe boka rinodzora asi dzimwe nguva dzinowanikwa muchikwata chekuedza.
Vagari vemo vanozobvunzwa kuti vadye simba rekushandisa. Zvose zviputi zvakatunganidzwa zvimwechetezvo, asi zvimwe ndezvimwe zvemitambo apo vamwe vanongova nemavhu akafanana. Ichokwadi simba mazariro ane mazinga akawanda eproteine uye mavitamini, asi nzvimbo dzepa placebo hazviiti.
Nokuti ichi chidzidzo chekupeta-bofu, kana vatori vechikamu kana vanoedza vanoziva kuti ndiani ari kupedza simba chaiyo simba uye ari kupedza nzvimbo dzepa placebo.
Vadzidzi vacho vanopedzisa basa ravakagadzirira risati raitwa uye vatsvakurudzi vanounganidza kudhidzira kwedhidzo. Kana imwe nguva data yose yakawanikwa, vatsvakurudzi vanogona kuenzanisa migumisiro yeboka rimwe nerimwe voona kana kushanduka kuzvimiririra kwaiva nechinokonzera kushanduka kunoenderana.
Shoko Rinobva
Chidzidzo chekubata-bofu chinogona kuva chinhu chinobatsira pakutsvakurudza mune zvepfungwa uye mune dzimwe nzvimbo dzezesayenzi. Nokuchengeta zvose zvinoedza nevatori vemapofu mapofu, kusarura hakusi nyore kutora mhinduro dzekuedza.
Kuongorora kwepachiviri-bofu kunogona kugadziridzwa apo mutungamiri wekutsvaga anogadzira chidzidzo asi asi ane unoshanda naye (saiye mudzidzi akapedza kudzidza) kuunganidza data kubva kune vatori vechikamu. Rudzi rwekutsvakurudza izvo vatsvakurudzi vanosarudza kushandisa, zvisinei, zvinogona kuvimba nezvinhu zvakasiyana-siyana zvinosanganisira maitiro emamiriro ezvinhu, vatori vechikamu, uye mamiriro ehutano pasi pekuongorora. Dhiviri-mapofu anoongorora haingakwanisi mune dzimwe mamiriro ezvinhu. Semuenzaniso, mune kuedza kutarisa kuti ndeupi rudzi rwepfungwa inonyanya kushanda, hazvibviri kuchengetedza vatori vechibvumirano pamusoro pekuti kana vakagamuchira here kurapwa kana kwete.
> Sources:
> Goodwin, CJ. Kutsvakurudza Muna Psychology: Nzira uye Chigadzirwa. New York: John Wiley & Sons; 2010.
> Kalat, JW. Nhanganyaya yePychology. Boston, MA: Cengage Kudzidza; 2017.