Utsi hwechipiri, hunozivikanwawo sehusi hwehupakati hwehupenyu, kana ETS, hunobatanidza utsi hweutodya hwakasununguka (utsi huzhinji) uye utsi hunobva pakaguma ye fodya (smestream smoke). Iko kusanganiswa kwakashata kwema7000 emakemikari, makumi mashanu ayo akave akaonekwa sehupfu, uye kusvika makumi makumi manomwe nemakumi mapfumbamwe ari maitiro ecarcinogenic.
Maererano nemushumo we2006 weAchiremba Mukuru, The Health Consequences yeChirangaridzo Chekuita Fodya Smoke , hapana imwe nzira yakachengeteka yekutsvaira utsi hwechipiri.
Vana vanotarisana nenjodzi huru kune vanhu vakuru vechirwere cheutsi hwechipiri. Apo mhepo yakasvibiswa neutsi hwefodya, vaduku, kuwedzera mapapu kunogadziriswa kwepamusoro yehupfu hwakakonzerwa kupfuura yepamapapu akwegura nokuti kufema kwomwana kunopfurikidza kukurumidza kupfuura kwevakuru.
Vakuru vanofema mukati nekunze vanenge 14 kusvika 18 nenguva, uye vacheche vanogona kufema kanomwe ka1 miniti. Kusvikira mwana ava nemakore anenge mashanu, chirwere chekufema chinokurumidza.
Vana vaduku vane simba shoma pane zvakatipoteredza. Vacheche havagoni kufamba kune imwe imba nokuti mhepo inopisa. Vanovimba nevanhu vakuru muupenyu hwavo kuti vaone kuti nzvimbo yavo yakachengeteka yakachengeteka.
Masayendisiti akazarura njodzi dzakawanda dzinosangana neutsi hwechipiri kune vana vaduku uye tsvakurudzo inoenderera mberi.
Kusvika iye zvino, pane zvakawanda zvekunyadzisa pamusoro pekuti ino mweya inotyisa inokuvadza utano hwevana vedu sei.
Kushandiswa Kwakaita Smoke Kunobatsira Sei Vana Mucheche?
- Vacheche vanaamai vanotsvaira pavanenge vachiita pamuviri vanowanzova vashoma pakuberekwa kupfuura avo vanozvarwa nevamai vasina kusvuta. Kuberekwa kunorema ndiko chikonzero chinonyanya kukonzera rufu rwecheche.
- Vacheche vanaamai vanopfungaira pavanenge vachidzivirira vane ngozi yakawanda yekukura, nyaya dzakadai sekudzidzira kuora mwoyo uye cerebral palsy.
Zvimwe kuverenga: 10 Ngozi dzekusvuta panguva yekudzivirira
Kushandiswa Kwechipiri Kwakaita Smoke Kunogona Kushandisa Vana Vehutano
- Vacheche vanoputirwa utsi hwechipiri mushure mekuberekwa vane kaviri kungozi yeSIDS (kamwe-kamwe mwana mucheche rufu syndrome) sevana vasingatauri pachena. Vacheche vanaamai vanoputa vasati vaberekwa vanotakura katatu kana mana mukana weSIDS.
- Pakati pevana vasati vava nemakore gumi nemana gumi nemasere muUnited States, utsi hwechipiri hunobatanidza 150 000 kusvika 300 000 matambudziko emapfupa ekudzivirira kuputika, sezvakaita bronchitis kana pneumonia gore negore.
- IEPA inofungidzira kuti pakati pe200 000 ne1 000 000 vana vane astmma vane mamiriro avo akaipisisa neutsi hwechipiri. Kusasvuta kusvuta kunogona kunge kuri kukonzera zviuru zvezviitiko zvitsva zvemafi gore negore.
- Vana vari mumhuri dzinopfungaira vanoona hutachiona huri pakati. Kupinza utsi hwefodya hunopesana nehutu hwe eustachian, uye kuwedzera kunotevera kunotungamirira kuhutachiona, iyo ndiyo inonyanya kukonzera kukanganisa kunzwa mune vana.
- Mapapu evana vanogara vachifema muutsi hwechipiri vanowedzera zvishoma.
- Kutsvakurudza kwakafumura uchapupu hunoratidza kuti utsi hwechipiri hunogona kuenderana nehucheche hweukemia, lymphoma, uye brain tumors. Zvisinei, kusvika panhasi, uchapupu huwandu hwekubatanidza hutano hwemwana huno neutsi hwechipiri hunogadziriswa.
Nhasi Maziviro Pamusoro Pezvakaratidzwa nevana kuMukomana Wechipiri
- Paavhareji, vana vane huwandu hwekutsiva utsi hwechipiri kupfuura vanhu vasiri kusvuta.
- Cotinine mazinga muvana pakati pemakore matatu ne11 ane makore anodarika kaviri evashoma vasina kusvuta.
- Vana vanogara mumisha isina kugadzikana inogara mumhuri dzakasiyana-siyana (dzimba, condos) dzine 45% yepamusoro yakakinini yepamusoro kupfuura vana vanogara mumhuri isina imba-isina mhuri.
- Zvinotyisa makumi mapfumbamwe nezana (90%) zvekusununguka vana zvinosvika kune utsi hwechipiri hunobva kuvabereki vavo.
- Vanopfuura hafu yevana vokuAmerica vanoputira utsi hwechipiri mumotokari, dzimba uye nzvimbo dzinowanikwa vanhu munzvimbo inosvuta kusvuta.
Dambudziko reTatu-Hand Hand Moshi
Nekuwedzera kukuziva, dzimwe njodzi dzimwe nguva dzinobuda. Chechitatu-utsi utsi muenzaniso. Inotyisa inokonzerwa noutsi hwefodya inogara pamusoro uye inogara ichiisa, pamwe chete nemasara kubva kumagesi muutsi hwefodya.
Iyi njodzi haina hutano kune ani zvake asi inonyanya kukanganiswa nevana vaduku vanokamba pamaoko nemabvi uye vachitamba nematayipi neminwe kupfuura ikozvino kupinda mumiromo yavo.
Maitiro Atingaita Kuderedza Dambudziko
Usasvuta mukati meimba yako uye usarega mumwe munhu, zvimwe. Kuvhura mahwindo kana kushandisa mafiritsi emhepo hazvina kukwana kuchengetedza vanhu kubva kune utsi hwechipiri munzvimbo yakapoteredzwa.
Usasvuta mumotokari yako. Kunyangwe kana vana vako vasina iwe, rangarira kuti chekisi inogadzika panzvimbo uye dzinenge dzichiratidzwa kwavari.
Dzivisa chero nzvimbo dzomukati (nzvimbo dzekudya, zviitiko zvemitambo, dzimba dzehama apo kusvuta kunoitika, nezvimwewo) apo vana vako vachazoonekwa neutsi hwechipiri.
Ipa nzvimbo yakareba kune vanoputa munzvimbo dzekunze. Hungu, kunze kwemhepo kunoderedza utsi hweutsi, asi kana mhepo ichivhuvhuta iwe, iwe nevana vako vanogona kupema mumapapu azere nemhepo inotyisa.
In Summary
Izvo zvinopfuura makumi masere makumi manomwe nemakumi matatu emakemikari uye makumi mashanu anozivikanwa ane chepfu anozivikanwa makemikari, zvinonzwisisika kuti mhepo inotakura utsi hwechipiri inotyisa uye isina ngozi kuna ani zvake, kunyanya vana vedu. Zviri kwatiri kwatiri kuvapa mweya wakachena kufema.
Kana iwe utsi, tapota ita nechokwadi chokuti unoita zvose zvaunogona kuti udzivirire vamwe kubva kune utsi hwechipiri hunenge huchigadzira.
Zvichiri nani, shandisa zvinhu zviri pasi apa kuti zvikubatsire kutanga nekusvuta kupera.
- Iwe Unorega Kusvuta Bhokisi Rekushandisa
- Mushure mekupedzisira Cigarette
- Kusvuta Cessation Support Forum
Hazvina kunonoka kurega kusvuta, uye basa rinotora kuti ribudirire ridiki kana richienzaniswa nezvikomborero zvaunofara kana waita.
Sources:
US Dept. yeHutano neHuman Services. Dhigiriyari General Reports. Mitezo yehutano yekutarisana kusinganzwisisiki kune fodya fodya. Migumisiro yehutano yehuputi hwechipiri muvana. http://www.surgeongeneral.gov/library/reports/secondhandsmoke/fullreport.pdf
Nzvimbo dzeDaase Control uye Kudzivirira. 2010 Chiremba Mukuru weGurumende Gwaro: Sei Fodya Utsi Inokonzera Matwere. http://www.cdc.gov/tobacco/data_statistics/sgr/2010/consumer_booklet/pdfs/consumer.pdf .
United States Environmental Protection Agency. Migumisiro yehutano yekutaridzirwa kune Spirike yechipiri. http://www.epa.gov/smokefree/healtheffects.html.
American Cancer Society. Secondhand Smoke. http://www.cancer.org/Cancer/CancerCauses/TobaccoCancer/secondhand-smoke.
Nzvimbo dzeDaase Control uye Kudzivirira. Secondhand Smoke Factsheet. http://www.cdc.gov/tobacco/data_statistics/fact_sheets/secondhand_smoke/general_facts/. Yakasvika muna May 2016.