Tsanangudzo: Inonzi central nervous system (CNS) inoumbwa neuropi uye musipinha. ICC inogamuchira ruzivo rwemashoko kubva munheyo yehutano uye inotonga mhinduro dzemuviri. Iyo CNS inoparadzaniswa kubva kune imwe nhengo yenheyo yenheyo , iyo inosanganisira zvose zvinotapira kunze kweuropi uye musana wemutsara unoendesa mashoko kune CNS.
Kunyatsoongorora CNS
Iro remitambo yenherera inonzi zita rakadaro nokuti inonyanya kukosha pakugamuchira ruzivo kubva kumativi akasiyana emuviri uye zvino kuronga basa iri kuti ribudise mhinduro dzomuviri.
Maitiro eCentral Nervous System
Ngatitange nokuongorora zvakanyanya zvikamu zveNCS.
- Uropi hutungamira huzhinji hwemabasa emuviri kusanganisira kunzwa, kufunga, kufamba, kuziva, nekuyeuka.
- Mutsipa wepelinha unobatanidza kuuropi nehutachiona hunokonzera uye unomhanyira kuburikidza nemugero wepelinha uri mukati me vertebra. Mutsipa wesipinha unotakura mashoko kubva kumativi akasiyana-siyana omuviri kuenda uye kubva kuuropi. Mune zvimwe zvekufamba kwemafambiro, mhinduro dzinodzorwa nemigwagwa yepelinha pasina kubatanidzwa kubva muuropi.
- Neurons ndiyo matanho ekuvakwa kwenheyo yenheyo. Mabhiriyoni aya emasero emisero anogona kuwanika mumuviri wose uye kukurukurirana mumwe kune mumwe kuti aite mhinduro dzemuviri nezviito. Inofungidzirwa kuti 86 mabhiriyoni neuroni anogona kuwanikwa muuropi ega !
Sezvo CNS yakakosha zvikuru, inodzivirirwa nehuwandu hwezvivako.
Chokutanga, iyo yose CNS yakavharwa mufupa. Uropi hunochengetedzwa nehenya, asi rwonzi rwepelinha runodzivirirwa ne vertebra yemutsara wepelinha. Uropi nemumutsipa wesipfupa zvose zvakaputirwa nemucheka unochengetedza unozivikanwa semamambo. Iyo yose CNS inobatanidzwawo mune chinhu chinozivikanwa se cerebrospinal fluid, iyo inogadzira chimiro chemamiriro ezvinhu kubvumira mishonga yehutano kutumira mashoko nekubudirira pamwe nekupa imwe imwe nzvimbo yezvidziviriro kubva pakukanganisa.
Pasi peuropi inozivikanwa se cerebral cortex. Musoro wekortex inowanzoona bhupuru nokuda kwegoroove nemapundu ematumbu. Chigunwe chega chega chinozivikanwa se sulcus apo gumbo rimwe nerimwe rinozivikanwa segyrus.
Chikamu chikuru cheuropi chinozivikanwa sechirwere uye chiri chekutarisira zvinhu zvakadai seyeuchidzo, kutaura, kuzvipira, uye kufunga.
Icho chikamu chinopatsanurwa kuva maviri hemispheres, kodzero yehemisphere uye kuruboshwe rworuboshwe. Uropi hwekodzero ye hemisphere inodzora kufamba kwerutivi rworuboshwe rwemuviri, nepo kuruboshwe rwemhepo inodzora kufamba kwerutivi rworudyi rwemuviri. Kunyange zvazvo mamwe mabasa anoita seanowedzeswa, izvi hazvirevi kuti ivo "vakasiyiwa bongo" kana "vakanatswa" vanofunga , sezvinoreva nhema yekare. Humwe huropi hunoita kuti huve nehutachiona, asi mativi maviri europi anoshanda pamwechete kuti aite mabasa akasiyana-siyana.
Nhengo imwe neimwe yeuropi inobva yagoverwa muine majobes mana akabatana :
- Irose yakatarisa inobatanidza nepamusoro cognition, kufamba kwezvido, uye mutauro.
- Iyo parietal lobes inosanganiswa nekugadzirisa ruzivo rwemashoko.
- Izvozvo zvemasikati zvinosanganiswa nekunzwa nekududzira mitsindo pamwe nekuumbwa kwezviyeuchidzo.
- The occipital lobes inosanganiswa nemaziso.
Zvimwe Psychology Tsanangudzo: The Psychology Dictionary