Wati wambocherechedza here kuti gorozi, zuva remvura rinokuita kuti unzwe wakasuruvara uye wakaneta, asi zuva rakasviba rinogona kukusiya iwe uchinakidzwa uye uine simba? Zvakanaka, pane chikonzero chesayenzi cheizvi. Kunyatsokonzera chiedza chezuva kwakabatanidzwa nechepasi mazinga e melatonin uye serotonin, chido cherhydrode, kuwedzera kuwedzera, nekuvhiringidzika kwehope.
Vamwe venyu vangave vakacherechedza kuti iwe unowana kuchinja kwemazuva mumafungiro ako, kunzwa uora mwoyo mumwedzi yechando chete.
Tarisa pakarenda yako uye iwe uchakurumidza kuona nei. Gore negore musi waJune 21 tinowana solstice yezhizha, zuva rakakura pane rimwe gore. Nemaawa edu kwenguva refu ekuvira kwezuva pakati pezhizha, hazvishamisi kuti tinofara nguva ino yegore. Mushure mezuva rino, zvisinei, mazuva ano zvishoma nezvishoma anononoka kusvikira nguva yechando solstice musi waDecember 21, zuva rakapfupika. Ndeipi njodzi saka saka vazhinji vedu tinomhanyira kumakomo apo mazororo akapoteredza? Tine serotonin yedu mune zvishoma, zvinowedzera zvinetso zvekurarama kusvika kuzvidhori zvedu zvemufananidzo-zororo rakakwana ndezvakawandisa. Mushonga wezvokurapa wegore-refu malaise watinopinda mukati mengozi inokonzerwa nechirwere chepfungwa kana SAD.
Zvinokonzera Zuva Rokuda Kukonzera
SAD inotendwa inokonzerwa nekuvhiringidzika kwechirevo chechirongwa chemuviri. Chiedza chinopinda mukati maziso chinopikisa rhythm iyi. Kana kwasviba, gland pineal inobereka chinhu chinonzi melatonin chinokonzera kugona kwatinonzwa zuva roga roga mushure mesiku.
Chiedza chinopinda maziso kumambakwedza chinobvisa kuburitsa kwe melatonin. Munguva dzemazuva mashomanana echando, apo vanhu vanogona kusimuka mangwanani-ngwanani kana kusasiya mahofisi avo kusvikira zuva rapera, izvi zvinyorwa zvinowanzoitika zvinogona kuvhiringidzwa, zvichiita zviratidzo zveSAD.
Panewo humwe uchapupu hunobatanidza SAD kune imwe shoma yenerrotonin neurotransmitter.
Serotonin ndiyo inonzwa-yakanaka iyo inowedzera nemishonga inorwisa zvinodhaka dzinonzi serotonin reuptake inhibitors (SSRIs). Izvi zvishoma nezvishoma mukushandiswa kweprototonin kunogona kuve nemhosva yezvizhinji zvezviratidzo zveSAD, zvakadai sokuora mwoyo uye chido chemhydrohydrate.
Zviratidzo uye Zviratidzo zveNhepfenyuro Inokonzera Matambudziko
Zviratidzo zveSAD zvinowanzoitika nekudzoka kwezviratidzo gore negore mumwedzi yechando. Zviratidzo izvi zvinowanzova zviratidzo zvinotyisa zvekuora mwoyo, kusanganisira:
- kuwedzera kurara;
- kuwedzera chido chekudya uye makaghihydrate;
- kurema kuwanda;
- kutsamwa;
- matambudziko evanhu (kunyanya kukanganwa kwekunzwa), uye
- chinetso chakakura, chinotungamirira mumakumbo kana pamakumbo.
Kuongororwa kweSecal Affective Disorder
Icho hachina hutori hwekuongorora SAD. Inowanikwa hunoenderana nemararamiro emunhu wemunhu achishandisa nzira yakarongwa neDaagnostic uye Statistical Manual yeMental Disorders (DSM-IV). Iyo DSM-IV haina kuona SAD kuti ive chirwere chakasiyana. Pane kudaro, i "tsananguro" ye Major Depression episode. Kuti zviwanikwe neSAD munhu, kutanga, zvose zvinosangana nemirairo yeMa Major Depressive episode .
Zvinenge zvishanu zvezviratidzo zvinorongwa pasi apa zvinofanira kunge zvave zviripo nguva yakawanda mumavhiki maviri apfuura.
Uyezve, chimwe chezviratidzo zvemunhu chinofanira kuva chimwe chezvinhu zviviri zvokutanga zvakanyorwa. Kuora mwoyo kunokonzerwa nechiremba kana kuti kwakabatana nehuwandu hwekunyengera kana kukonzera iyo munhu ari kutarisana hakungaverengi.
- Manzwiro ekuora mwoyo
- Kurasikirwa kwechido kune zvinhu zvakambofadzwa
- Kushandurwa mune chido kana uremu husingabatanidzwi nechinangwa chokudya kwechinangwa nekuda kwekuwana kana kuderedza uremu.
- Kurara zvakanyanya kana zvishoma
- Zvinokanganisa mupfungwa kana kukanganisa.
- Kuneta kana kurasika simba
- Manzwiro okusakosha kana kunyanya kuva nemhosva
- Zvinetso nekutungidzirwa, kufunga, kana kuita sarudzo
- Pfungwa dzekufa kana kuzviuraya
Chero zviratidzo zvingave zviri nani zvinotsanangurwa nekubatana kwavo kune chiremba, kushandiswa kwezvinodhaka kana doro kana kushungurudzika hakungaverengi. Mukuwedzera, chirwere chepfungwa, chakadai schizoaffective disorder, chinofanira kutorwa sechikonzero chezviratidzo.
Kana izvi zvikodzero zvakakodzera, zvinotevera zvinodawo kusangana kuti zviwane nguva yekufungidzira maitiro:
- Imwe nguva yekutanga yekutanga uye yekuguma mumatambudziko makuru ekuora mwoyo
- Zvimwe zviviri zvipembenene zvinokonzera kushungurudza zvinosangana zvose zvataurwa pamusoro apa kwemakore maviri apfuura pasina zvikamu zvekuderedza kukuru kwakaitika kune dzimwe nguva dzegore
- Nzira yeupenyu hwese yekuve nehuwandu hwemwaka-yakabatana nematambudziko makuru ekuora mwoyo
Light Therapy
Chiedza chekuvhenekera uchishandisa chigadzirwa chinopa chiedza chakajeka, chichena chichionekwa sekanakisisa maitiro ekurapwa kweSAD panguva ino.
Mukuwa kwegore ra1999, boka revatapi 13 veCanada rakabudisa sangano rezvenyanzvi mazano ekurapa kweSAD. Pakati pezvavakagumisa:
- Kutanga "chirwere" chekurapa kwechiedza kushandisa fluorescent light box ndiyo 10,000 lux kwemaminitsi makumi matatu nezuva.
- Zvimwewo, mabhokisi mashoma anokonzera 2 500 lux anoda maawa maviri ekutsvaira zuva nezuva.
- Chiedza chekuedza chinofanira kutanga mumangwanani, pakumuka, kuti kuwedzere kurapwa kwekurapa.
- Mhinduro kumushonga wechiedza kazhinji inowanikwa mukati mevhiki imwe, asi vamwe varwere vangada kusvika masvondo mana kuti varatidze mhinduro.
- Nharaunda dzinowanzoitika dzekudzivirira chiedza dzinosanganisira misoro, eyestrain, kushungurudza uye kushungurudzika, asi izvi zvinowanzova zvinyoro uye zvishoma, kana zvinopera nekuderedza kuwanda kwechiedza.
Maererano naDkt. Michael Terman, mukuru weZuva Rokunyanyisa Purogiramu paColumbia-Presbyterian University, kubvumirana muU.S. ndechokuti mushure mekusimudzira mishonga inobwinya, uchishandisa mutsara wakachena wakachena pa10000 lux, ndiyo yekutanga kupindira. Zvinodhaka zvinofanira kuunzwa semagetsi chete kana chirwere chechiedza chisina kukwana. Zuva rakanyanya kufungidzirwa kwekujekesa rinokosha, nokuti kana rakaitwa zvisina kururama haringaiti nekuvandudza, kuvandudza zvishoma kana kunyange kuwedzera kwezviratidzo.
Zvinodhaka Mishonga
Musi waJune 12, 2006 Wellbutrin XL ( bupropion hydrochloride ) yakava yekutanga kushandisa mishonga inogamuchirwa zvakananga kuSAD muU.S. Kubudirira kweWelbutrin XL mukudzivirira kwezvikamu zveSAD zvakagadzirwa mumatatu matatu-ave mapofu, akachengetedzwa ne placebo-vakuru vane nhoroondo yekutambudzika kukuru kwepfungwa mukuwa nekuchando.
Kurapa kwakatanga munaSeptember kusvika kuNovember timeframe, kusati kwavapo kutanga kwezviratidzo. Mishonga yakapera vhiki yekutanga yegore. Mune miedzo iyi, chiyero chevarwere vakanga vasina kuora mwoyo mushure mekurapwa kwaive kwakakwirira kwazvo kune avo veWorbutrin XL pane avo vari panzvimbobo. Kune zvidzidzo zvitatu zvakabatanidzwa, huwandu hwevarwere hunoora mwoyo-pasina pamagumo ekurapwa waiva 84 muzana kune avo vari paWelbutrin XL, vachienzaniswa ne72 muzana kune avo vari panzvimbobo.
Hapana humwe uchapupu hunogutsa hunobva kumarangariro akadai anotsigira kushandiswa kweSSSR mukurapa kweSAD.
Kudzidzira Kuzviongorora
The Center for Environmental Therapeutics (CET), sangano risina purofiti rinopa zvidzidzo zvekudzidzisa pamusoro peSAD, rinopa mhinduro dzemibvunzo dzisingabhadhari dzaunogona kutora kubva panzvimbo yavo, uyewo mazano ekutsanangurwa, kukubatsira kuziva kana iwe uchifanira kutsvaga nyanzvi mazano. Pakati pemibvunzo inowanika ndiyo AutoPIDS uye AutoMEQ (inoratidzirwa seviri; AutoPIDS inokubatsira kuziva kuti une zviratidzo zveSAD uye kuti nguva yako yekurara ndeipi, uye AutoSIGH inosangana nemamiriro ako epanguva yekuora mwoyo ).
Dzidza Zvakawanda Pamusoro peSAD
Iwe unogona kuverenga Chiedza paZvima Zuva kuti udzidze nyaya dzekupedzisira pamusoro peSAD kubva Columbia-Presbyterian Medical Center vatsvakurudzi Michael Terman naJamie Rifkin.Sources:
American Psychiatric Association, Diagnostic and statistics book of mental disorders . 4th ed. Washington, DC: American Psychiatric Association, 1994.
"FDA News." FDA Inobvumira Dhiyabhorosi Yokutanga Kwekupera Kwepfungwa. June 12, 2006. US Food and Drug Administration. October 16 2006
Feldman, Mitchell D. "Nyaya Yechirwere Chinetso." Ferri's Clinical Advisor: Instant Diagnosis uye Treatment (2006). MDConsult.
Lam, RW, uye AJ Levitt. "KuCanada mabvumirano ekurapa kwehutano hwepfungwa dzinokonzera nguva: chidimbu chezvinyorwa zveCanada Consensus Group pamusoro peSAD." Canadian Journal of diagnosis 15 Suppl.
(1998): S1-S15.
Miller, AL "Epidemiology, etiology, uye kurapwa kwemazuva ehutano hwepfungwa." Chimwe Chirwere Chirongwa 10.1 (2006): 5-13. MDConsult.
Postolache, Teodor T. naDan A. Oren. "Circadian Phase Shifting, Alerting uye Anopesana Nezvinokonzera Bright Light Treatment." Chipatara muMutambo Mushonga 24.2 (2005). MD Ongorora.
Saeed, MD, S. Atezaz naTimoti J. Bruce, Ph.D .. "Mazuva Anokonzera Matambudziko." American Family Physician March 15, 1998 October 15, 2006.
Terman, Michael. "Mubvunzo Unokurumidza." E-mail kuMunyori. October 15 2006.